HA LONG NATURE: Bọ rùa khoai tây 28 chấm, Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775)
Thứ sáu - 03/04/2026 10:05
Phát hiện Bọ rùa khoai tây 28 chấm thuộc họ bọ Rùa (Coccinellidae) đang ăn quả trên cây tầm bóp (Lu lu đực), có tên khoa học Solanum americanum MILL., 1768. Chúng thuộc họ Cà (Solanaceae).
Bọ rùa (họ: Coccinellidae) nổi tiếng với vai trò là tác nhân kiểm soát sinh học trong hệ sinh thái, đóng vai trò là động vật ăn thịt rệp, bào tử nấm và ấu trùng bướm đêm. Tuy nhiên một số loài có thể là loài gây hại nghiêm trọng như ăn phấn hoa và thậm chí cả rau củ, gây thiệt hại cho nhiều loại cây trồng quan trọng.
Tên tiếng Anh: Coccinellid 28‐spotted potato ladybird.
Nghiên cứu: Can thiệp RNA (RNAi) đã nổi lên như một công nghệ mạnh mẽ trong quản lý dịch hại. Trước đây, chúng tôi đã chứng minh rằng RNAi trung gian bởi lục lạp (PM-RNAi) có thể được sử dụng để kiểm soát bọ cánh cứng khoai tây Colorado, một loài côn trùng gây hại thuộc họ Chrysomelidae; tuy nhiên, liệu công nghệ này có phù hợp để kiểm soát dịch hại thuộc họ Coccinellidae hay không vẫn chưa được biết. Bọ rùa khoai tây 28 chấm (Henosepilachna vigintioctopunctata; HV) là một loài gây hại nghiêm trọng cho cây trồng thuộc họ Solanaceae. Trong nghiên cứu “Bảo vệ hoàn toàn khỏi Henosepilachna vigintioctopunctata bằng cách biểu hiện các RNA mạch đôi dài trong lục lạp khoai tây”, nhóm tác giả đã xác định ba gen đích hiệu quả (β- Actin, SRP54 và SNAP ) cho RNAi bằng cách sử dụng RNA sợi đôi (dsRNA) trong ống nghiệm được cho HV ăn, và nhận thấy rằng dsRNA nhắm mục tiêu vào RNA thông tin β- Actin (dsACT) gây ra RNAi mạnh hơn so với những dsRNA nhắm mục tiêu vào hai gen còn lại. Tiếp theo, nhóm đã tạo ra cây khoai tây (Solanum tuberosum) chuyển gen bằng phương pháp chuyển gen vào lục lạp và chuyển gen vào nhân, biểu hiện HV dsACT. DsACT dài tích lũy ổn định lên đến 0,7% tổng lượng RNA tế bào trong cây chuyển gen vào lục lạp, cao hơn ít nhất ba bậc độ lớn so với cây chuyển gen vào nhân. Đáng chú ý, cây chuyển gen vào lục lạp cũng thể hiện khả năng kháng HV mạnh hơn đáng kể, tiêu diệt tất cả ấu trùng trong vòng 6 ngày. Điều đó chứng minh tiềm năng của PM-RNAi như một biện pháp kiểm soát dịch hại hiệu quả đối với HV, mở rộng phạm vi ứng dụng của công nghệ này đối với các loài bọ rùa gây hại.
https://www.gbif.org/occurrence/6130423643
https://www.jipb.net/EN/10.1111/jipb.13411
Tên tiếng Anh: Coccinellid 28‐spotted potato ladybird.

Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775), Australia. Ảnh: eli_hadwen

Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775), Australia. Ảnh craigwelden
Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775), New Zealand. Ảnh: brock
Nghiên cứu: Can thiệp RNA (RNAi) đã nổi lên như một công nghệ mạnh mẽ trong quản lý dịch hại. Trước đây, chúng tôi đã chứng minh rằng RNAi trung gian bởi lục lạp (PM-RNAi) có thể được sử dụng để kiểm soát bọ cánh cứng khoai tây Colorado, một loài côn trùng gây hại thuộc họ Chrysomelidae; tuy nhiên, liệu công nghệ này có phù hợp để kiểm soát dịch hại thuộc họ Coccinellidae hay không vẫn chưa được biết. Bọ rùa khoai tây 28 chấm (Henosepilachna vigintioctopunctata; HV) là một loài gây hại nghiêm trọng cho cây trồng thuộc họ Solanaceae. Trong nghiên cứu “Bảo vệ hoàn toàn khỏi Henosepilachna vigintioctopunctata bằng cách biểu hiện các RNA mạch đôi dài trong lục lạp khoai tây”, nhóm tác giả đã xác định ba gen đích hiệu quả (β- Actin, SRP54 và SNAP ) cho RNAi bằng cách sử dụng RNA sợi đôi (dsRNA) trong ống nghiệm được cho HV ăn, và nhận thấy rằng dsRNA nhắm mục tiêu vào RNA thông tin β- Actin (dsACT) gây ra RNAi mạnh hơn so với những dsRNA nhắm mục tiêu vào hai gen còn lại. Tiếp theo, nhóm đã tạo ra cây khoai tây (Solanum tuberosum) chuyển gen bằng phương pháp chuyển gen vào lục lạp và chuyển gen vào nhân, biểu hiện HV dsACT. DsACT dài tích lũy ổn định lên đến 0,7% tổng lượng RNA tế bào trong cây chuyển gen vào lục lạp, cao hơn ít nhất ba bậc độ lớn so với cây chuyển gen vào nhân. Đáng chú ý, cây chuyển gen vào lục lạp cũng thể hiện khả năng kháng HV mạnh hơn đáng kể, tiêu diệt tất cả ấu trùng trong vòng 6 ngày. Điều đó chứng minh tiềm năng của PM-RNAi như một biện pháp kiểm soát dịch hại hiệu quả đối với HV, mở rộng phạm vi ứng dụng của công nghệ này đối với các loài bọ rùa gây hại.
Hình ảnh ghi nhận:
Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775) trên cây tầm bóp


Henosepilachna vigintioctopunctata (Fabricius, 1775) trên tường
Tham khảo:https://www.gbif.org/occurrence/6130423643
https://www.jipb.net/EN/10.1111/jipb.13411
Tác giả: Nghĩa Nguyễn Tuấn
Bài viết xem nhiều
-
Tìm hiểu các loài rùa biển: 5 trên 7 loài có mặt ở Việt Nam
-
Tìm hiểu ngành chân khớp (ARTHROPODA)
-
Bướm đêm hầu gái (Handmaiden moths )
-
Bác Hồ với quan điểm bảo vệ môi trường thiên nhiên, phát triển kinh tế xanh bền vững
-
Báo cáo đa dạng sinh học: Chích chòe than (Copsychus saularis)
-
Báo cáo đa dạng sinh học: Kỷ Jura qua đi, Nhông hàng rào ở lại
-
Những điều thú vị về cá tráp biển
-
Báo cáo đa dạng sinh học: Bướm phượng cam (Papilio demoleus)
-
Báo cáo đa dạng sinh học: Chim Hoét đá
-
Chim hút mật tía (họng đen)


















