Giải pháp dựa vào thiên nhiên: Nghiên cứu trên cây Bìm Bìm hoa vàng

Thứ tư - 25/02/2026 05:00

Việc sử dụng cây thuốc bắt đầu từ buổi bình minh của nhân loại khoảng 5000 năm trước, được phát triển từ bản năng sinh tồn và kinh nghiệm thực tế thành một hệ thống tri thức khoa học hiện đại. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% dân số thế giới vẫn phụ thuộc vào thảo dược cho nhu cầu chăm sóc sức khỏe cơ bản. Cây thuốc hiện được sử dụng dưới dạng thuốc không kê đơn (OTC), thực phẩm chức năng hoặc là nguồn để chiết xuất các hợp chất hoạt tính cho thuốc tổng hợp. Điều đó cho thấy giá trị của đa dạng sinh học – Những ứng dụng từ thực vật đối với nhân loại là rất to lớn và cần nhiều khám phá, cần những giải pháp dựa vào thiên nhiên để chăm sóc sức khỏe con người.

Tên khoa học: Merremia vitifolia (Burm.fil.) Hallier fil.

Mô tả: Cây thân thảo lâu năm, leo hoặc bò lan, tất cả các bộ phận đều xòe rộng, có lông tơ màu vàng hoặc nhẵn; thân màu tím, cao tới 4 m, hình trụ hoặc có vân. Lá xẻ thùy, có lông tơ màu vàng, mặt dưới lông tơ dày hơn, gốc hình tim, thùy hình tam giác rộng hoặc hình bầu dục-mũi giáo, mép lá có răng cưa thô hoặc gần như nguyên vẹn, đỉnh lá nhọn đến tù; cuống lá thường dài 1–4 cm. Hoa: đài hoa hình thuôn dài hoặc hình bầu dục thuôn dài, 14–18 mm, tù hoặc nhọn, đài ngoài có lông tơ ở mặt ngoài, đài trong nhẵn, tất cả đều to ra khi ra quả, dai, bóng và có lỗ ở mặt trong; tràng hoa hình phễu, màu vàng, ống hơi cong, gốc bên trong màu đỏ đậm hoặc vàng, nhẵn ở mặt ngoài, mép hơi có 5 cạnh; nhị hoa nằm bên trong, khoảng 11 mm, bao phấn xoắn ốc; nhụy hoa nằm bên trong, bầu nhụy nhẵn. Quả nang gần hình cầu. Hạt hình tam giác-bầu dục, khoảng 7 mm, màu nâu đen, nhẵn.

Phân bố: Nepal, Bhutan, Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Trung Quốc, Lào, Malaysia, Indonesia (kiểu Java), Việt Nam.
Ghi chú: Đây là loài phổ biến và đa dạng, dễ nhận biết bởi phiến lá có góc cạnh, tràng hoa đối xứng hai bên và các bộ phận sinh dưỡng thường có lông. Màu hoa thay đổi từ vàng nhạt với ống hoa màu sáng bên trong đến vàng tươi với gốc ống hoa màu đỏ đen bên trong.

http://biodiversity.bt/biodiv/observations//af743ded-7b7e-41ae-b9e3-269a04bb9422/225.jpg

Một nghiên cứu mới đây ở Bangladesh: Khám phá tiềm năng trị liệu và đặc tính hóa học của chiết xuất thân cây Merremia vitifolia (Burm.f.) Hallier f. bằng methanol: Một nghiên cứu đa chiều thông qua các phương pháp in vitro, in vivo và in silico.
Nghiên cứu hiện tại tập trung vào Merremia vitifolia, một loại cây thuốc dân gian, nhằm mục đích khám phá toàn diện các đặc tính dược liệu của nó. Thông qua phân tích định tính và định lượng, nghiên cứu đã điều tra các thành phần hóa học thực vật của chiết xuất thân cây M. vitifolia và đánh giá các hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm, giảm đau, chống trầm cảm, chống lo âu, vận động và chống tiêu chảy của nó. Việc đánh giá bao gồm sự kết hợp của các phương pháp in vitro, in vivo và in silico. Hoạt tính chống oxy hóa in vitro được xác định bằng phương pháp thử nghiệm loại bỏ DPPH, trong khi hoạt tính chống viêm được đánh giá thông qua thử nghiệm biến tính protein. Các thí nghiệm in vivo bao gồm kiểm tra tác dụng chống trầm cảm (FST, TST), tác dụng chống lo âu (EPM, HBT), tác dụng vận động (OFT, HCT) và hoạt tính giảm đau (thử nghiệm liếm do formalin và thử nghiệm co giật do axit axetic). Ngoài ra, tác dụng chống tiêu chảy được đánh giá thông qua thử nghiệm tiêu chảy do dầu thầu dầu và thử nghiệm nhu động đường tiêu hóa.
Kết quả nghiên cứu cho thấy MEMVS (Methanolic extract of Merremia vitifolia Stem) có tiềm năng đầy hứa hẹn, như một tác nhân điều trị đa diện, thể hiện các đặc tính chống oxy hóa, giảm đau, chống viêm, chống tiêu chảy và dược lý thần kinh. Tuy nhiên, cần nghiên cứu thêm để khai thác đầy đủ các lợi ích y học của nó.

Tài liệu:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024144805
https://www.gbif.org/species/5548890

Tác giả: Nghĩa Nguyễn Tuấn

Bài viết xem nhiều