HA LONG NATURE: Bướm chanh di cư, Catopsilia pomona (Fabricius, 1775)

Thứ ba - 17/02/2026 21:33

Bướm Chanh di cư thuộc họ bướm phấn (Pieridae), tên gọi của loài này xuất phát từ thói quen di cư của nó.

Tên tiếng Anh: Common Emigrant/Lemon Migrant

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/21/EmigrantsMudpuddling.jpg

Loài Catopsilia pomona thường xuyên di cư ở miền Nam Ấn Độ và dãy Himalaya.
Mô tả: Loài bướm này có màu từ xanh nhạt đến vàng cam với viền đen có độ rộng khác nhau. Bướm đực có vạch đen hẹp ở mặt trên cánh trước và không có vạch ở mặt dưới.
Con đực: Mặt trên của con đực có màu trắng phấn, đôi khi có một vùng màu vàng lưu huỳnh rộng và rõ ràng ở gốc cả cánh trước và cánh sau; Đối với cánh trước, toàn bộ, hoặc đôi khi chỉ nửa trên của gân cánh, có màu đen hẹp, màu này mở rộng không đều ở đỉnh; mép ngoài có màu đen rộng ở đỉnh, màu sắc thu hẹp dần về phía sau.
Ở mặt dưới, màu nền rất đa dạng, có màu trắng pha chút vàng đất, trắng xanh hoặc vàng lưu huỳnh. Cánh trước thường không có vạch, ở một số mẫu vật có một mảng vàng lưu huỳnh ở hai bên gốc gân giữa.
Con cái: Ở mặt trên của con cái, màu nền thay đổi như ở con đực, nhưng đôi khi nó có màu trắng phấn ở gốc cánh, với mép cuối có màu vàng lưu huỳnh rộng hoặc hẹp. Cánh trước luôn có một đốm đen hình tròn, đôi khi hình vuông, kích thước thay đổi; ở một số cá thể, gân cánh chỉ đen về phía đỉnh cánh, ở những cá thể khác thì đen toàn bộ và đối diện với đỉnh của ô cánh, phần gân cánh mở rộng ra đến mức chạm vào đốm đen.
Mặt dưới có màu sắc thay đổi từ trắng với sắc vàng nhạt, đôi khi hơi ngả vàng đất đến vàng crôm đậm; các dấu hiệu tương tự như ở con đực nhưng còn biến đổi nhiều hơn; ở biến thể catilla, đốm ở đỉnh ô trên cả cánh trước và cánh sau được phóng to thành một vệt đỏ lớn. Râu màu đỏ, lốm đốm đen, xúc giác và đầu phía trên màu đỏ, ngực phủ đầy lông dài màu vàng, đôi khi hơi xanh lục, bụng màu vàng nhạt; mặt dưới: xúc giác và ngực màu vàng nhạt đến vàng đậm, bụng màu trắng.
Những khía cạnh thú vị
Loài này tồn tại ở dạng nhạt màu và dạng đậm màu (pale and dark forms), sự khác biệt chủ yếu nằm ở chỗ dạng đậm màu có nhiều màu vàng hơn và ở con cái, dải màu đen dọc theo mép cánh phát triển tốt hơn, và đôi khi có một đốm tím sẫm ở giữa cánh sau bên dưới ở dạng nhạt màu của con cái. Đặc điểm phân biệt chính là dạng đậm màu có râu màu đen trong khi dạng nhạt màu có râu màu hồng. Cả hai dạng đều bay cùng nhau và được sinh ra từ cùng một lứa trứng. Các nghiên cứu về sinh sản cho thấy nhiệt độ cao hơn và thời gian chiếu sáng ban ngày dài hơn có thể thúc đẩy sự phát triển của dạng đậm màu. Các nghiên cứu về tính trội di truyền chưa được thực hiện.