Đa dạng sinh học

Sau giờ làm việc, bắt gặp cá thể bướm phượng kiếm 5 vạch tại khuôn viên trường THPT chuyên Hạ Long, cảm thấy thư thái. Hình ảnh cá thể bướm lượn vào chiều muộn rồi đậu trên cây Lộc Vừng.

Aethaloessa calidalis (Guenée, 1854) thuộc họ bướm cỏ (Crambidae). Họ Crambidae thuộc Pyraloidea bao gồm khoảng 11.700 loài trên thế giới (Munroe và Solis, 1999). Cá thể được phát hiện trong khuôn viên trường THPT chuyên Hạ Long.

Phát hiện cá thể Bướm đêm diều hâu màu nâu nhạt, tên khoa học Theretra latreillii (W.S. Macleay, 1826), thuộc họ bướm Nhân sư (Sphingidae) tại miếu Vua Bà – Quảng Yên, Quảng Ninh.

Phát hiện cá thể bọ ngựa Trung Quốc, tên khoa học Tenodera sinensis Saussure, 1871, thuộc họ Bọ ngựa (Mantidae) tại miếu Vua Bà – Quảng Yên, Quảng Ninh.

Phát hiện cá thể bướm rajah màu nâu vàng thuộc họ bướm Giáp (Nymphalidae) trong khuôn viên bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh, tiếc là nó không còn nguyên vẹn.

Một cá thể bướm thuộc chi Discophora, có kích cỡ khá lớn với sải cánh 89 mm. Tên loài chưa xác định. Địa điểm phát hiện: khuôn viên khu liên hợp thể thao, phường Tuần Châu, Quảng Ninh.
Discophora là một chi bướm thuộc họ Nymphalidae, bộ tộc Amathusiini (phân họ Satyrinae), bao gồm khoảng 11 loài được công nhận là đặc hữu của Nam và Đông Nam Á. Những loài bướm này, thường được gọi là bướm duffer, là loài bướm có kích thước trung bình với sải cánh từ 80 đến 102 mm, đặc trưng bởi đôi cánh màu nâu sẫm chủ yếu được tô điểm bằng các họa tiết tinh tế gồm các đốm màu xanh lam, trắng hoặc vàng đất và các dải ngang giúp ngụy trang trong môi trường rừng
Sự biến dị trong cùng một loài và giữa các loài làm nổi bật tính đa dạng thích nghi; ví dụ, loài Discophora deo (Bướm sọc) có một dải màu vàng đậm trên cánh trước ở cả hai giới, tạo ra sự tương phản nổi bật hơn so với các đốm màu xanh nhạt, khó nhận thấy đặc trưng của loài Discophora sondaica (Bướm thường), nơi các hoa văn ở mặt trên rất tối thiểu và chủ yếu bao gồm các đốm nhỏ, màu trắng vàng không rõ ràng ở phần đĩa và sau đĩa ở con cái. Những khác biệt về cường độ dải và độ nổi bật của đốm như vậy có thể phản ánh sự thích nghi theo vùng để ngụy trang trong các loại thảm lá rừng khác nhau, với D. deo thể hiện các yếu tố màu vàng đậm hơn ở quần thể Himalaya so với màu nâu nhung đơn giản hơn của D. sondaica ở vùng đất thấp Đông Nam Á.

Tại khu vực cổng vườn quốc gia Cúc Phương, quan sát cá thể bướm Hải Âu cam, Appias nero thuộc họ bướm Phấn (Pieridae).

Phát hiện, quan sát cá thể bướm nâu chiều đậu bờ tường cao, sau 3 ngày nó đậu xuống sàn, trở nên yếu ớt. Bướm Melanitis leda thuộc họ bướm Giáp (Nymphalidae).

Voi châu Á phân bố ở 13 quốc gia trên khắp Nam Á và Đông Nam Á, trải rộng trên diện tích khoảng 486.800 km2 với số lượng khoảng 48.323–51.680 cá thể trong tự nhiên. Mặc dù quần thể Voi châu Á nói chung có mức giảm nhẹ trong khoảng 20 năm, nhưng đã giảm mạnh ở Việt Nam, In-đô-nê-xi-a và Mi-an-ma. Các mối đe dọa chính đối với sự tồn tại của loài là sự thu hẹp và chia cắt môi trường sống, xung đột giữa Người và Voi, săn trộm và buôn bán bất hợp pháp các bộ phận cơ thể Voi. Voi châu Á được phân hạng ở mức Nguy cấp (EN) trong Danh lục Đỏ IUCN (2021) và thuộc Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES, 2019). Theo các chuyên gia, voi châu Á có khoảng 1.000 sợi lông xúc giác (vibrissae) ở các nếp nhăn trên vòi của chúng.

Cá thể có đặc điểm thuộc họ Bướm chổi (Nymphalidae), mặt trên có màu xanh tím ánh nhung tuyệt đẹp. Tuy nhiên cá thể này hoạt động nhiều nên màu cũng nhạt đi nhiều, đuôi cánh dưới bị rách.

Ngày đầu năm mới chào mừng cá thể bướm khế xinh đẹp xuất hiện.

Phát hiện cá thể bướm đêm trong khuôn viên trường THPT Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Đây là loài thuộc Họ Bướm hoàng đế (Saturniidae), hay còn gọi là bướm tằm khổng lồ theo tiếng Anh (Giant Silkworm Moths).

Một cá thể bướm phong cách mộc mạc (Rustic) đậu trên bãi cỏ. Nó thuộc họ bướm Giáp (Nymphalidae), chi Cupha.

Quan sát một cá thể bìm bịp lớn (tên tiếng Anh: Greater Coucal) tắm nắng buổi sáng.

Cuối tuần thư giãn vùng ngoại ô (Phường Hà Tu). Phát hiện hai cá thể gà nước thông thường tại một ao sen tàn trong mùa đông, yên bình và săn hình ảnh của chúng. Hai cá thể rất nhút nhát, khi phát hiện có động, chúng đập cánh đồng thời hai chân đạp trên mặt nước rất nhanh vào khu vực rau muống và bụi cây cạnh ao. Có lẽ đây là cá thể chưa trưởng thành nên chưa có màu đỏ phía trên mỏ. Rất cần giữ gìn để bảo tồn loài gà này.

Buổi sáng phát hiện hai cá thể ong bắp cày đang nghỉ ngơi trên cây dổi đất (Tên khoa học Piper auritum Kunth). Điều thú vị là có một cá thể đực và một cá thể cái cạnh nhau.
(Trong số báo xuất bản ngày 16/7/2025 “Báo cáo đa dạng sinh học: loài ong bắp cày” có mô tả nhóm ong bắp cày, tuy nhiên không phát hiện có cá thể cái. Xem bài tại https://dadangsinhhoc.vn/tin-tuc-su-kien/bao-cao-da-dang-sinh-hoc-loai-ong-bap-cay-66.html).

Quan sát cá thể bướm phượng paris, một loài ít gặp hơn rất nhiều so với các loài bướm khác như bướm đuôi chim Graphium agamemnon, bướm trắng lớn Hebomoia glaucippe,…Thường thấy một cá thể hay hút mật hoa mẫu đơn dọc đường bao biển phường Hà Tu, chúng bay rất nhanh và thường mất hút sau rặng phi lao ven đường.

Phát hiện một cá thể bọ cọ đỏ trong khuôn viên trường chuyên Hạ Long.

Phát hiện một cá thể cò lửa lùn (diệc vàng) hay cò gọi là cò lùn xám. May mắn là được tiếp cận ở vị trí rất gần, điều rất khó đối với nhiều loài chim khác.

Trong tự nhiên, việc đàn voi tăng trưởng về số lượng là điều hết sức có ý nghĩa, thể hiện sự nỗ lực của chính phủ trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học có hiệu quả đồng thời phát triển giá trị kinh tế, văn hóa và xã hội cho cộng đồng địa phương và chính quyền quốc gia cho nhiều thế hệ sau. Bên cạnh đó, việc tăng số lượng cá thể cũng kéo theo nhu cầu mở rộng khu vực sinh sống, nhu cầu tìm nguồn nước, thức ăn khiến đàn voi rời khỏi rừng và xảy ra xung đột, uy hiếp con người. Xung đột giữa người và voi là một vấn đề phổ biến ở những khu vực mà môi trường sống của voi chồng lấn với hoạt động của con người và nó gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đến sinh kế và công tác bảo tồn voi. Giải pháp nào để cùng chung sống trong “hòa bình” ?

Ngày 17/12, Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu – Khe Nước Trong (Quảng Bình) cho biết, thông qua công tác bẫy ảnh, lần đầu tiên phát hiện cá thể cầy mực quý hiếm (còn gọi là gấu chồn) trong lâm phần.